Shenjat e lidhjes ankthioze

Si duket realisht lidhja ankthioze

Lidhja ankthioze nuk do të thotë thjesht të jesh «tepër i kapur pas tjetrit». Është një gjendje e sistemit nervor. Truri yt kërkon vazhdimisht shenja refuzimi, distance apo braktisjeje. Kur ndien edhe një largësi të vogël, ndizet alarmi.

Shenja të zakonshme:

• E kontrollon telefonin vazhdimisht pasi dërgon një mesazh.
• U jep një ton mesazheve që nuk e kanë atë. Një pikë në fund të fjalisë bëhet ndëshkim.
• Ke nevojë për siguri të vazhdueshme se marrëdhënia është në rregull.
• Të kap paniku kur partneri ka nevojë për hapësirë.
• I rikthen bisedat në mendje duke kërkuar prova të largimit.
• Sakrifikon nevojat e tua për ta ruajtur qetësinë dhe për ta mbajtur tjetrin pranë.

Kjo nuk është dobësi. Është mënyra si është formuar sistemi yt nervor. Ai mësoi herët se dashuria ishte e pasigurt dhe tani punon pa pushim për ta parandaluar humbjen që pret.

Sjelljet e protestës që nuk i dallon

Kur një person me lidhje ankthioze ndien distancë, nuk qëndron me atë ndjesi. Vepron. Këto veprime quhen sjellje proteste dhe shumica e njerëzve nuk e kuptojnë se po i bëjnë.

Sjellje të zakonshme proteste:

• Telefonon ose dërgon tepër mesazhe kur ndien se tjetri po largohet.
• Kërcënon se do të largohesh kur në të vërtetë dëshiron që tjetri të qëndrojë.
• Mban llogari. «Unë e bëra këtë për ty, prandaj pse nuk e bën ti këtë për mua?»
• E bën veten të paarritshëm për të nxitur një reagim.
• Nis debate për të krijuar intensitet, sepse intensiteti të duket si afërsi.
• I vëzhgon rrjetet shoqërore të tjetrit për shenja se po largohet.

Secila prej këtyre sjelljeve është një përpjekje për ta zvogëluar distancën. Por ato i largojnë njerëzit edhe më shumë. Pikërisht atë që të frikëson, e krijon vetë.

Ku filloi ky model sjelljeje

Lidhja ankthioze nuk formohet në marrëdhëniet e të rriturve. Formohet në fëmijëri. Nëse personi kryesor që kujdesej për ty ishte i paqëndrueshëm, herë i pranishëm dhe herë i munguar, truri yt mësoi një mësim të caktuar: dashuria është e vërtetë, por mund të zhduket në çdo çast.

Kështu u bëre tepër vigjilent. Mësove t’i lexoje fytyrat, gjendjet e humorit dhe gjuhën e trupit me saktësi të jashtëzakonshme. U bëre fëmija që mund ta ndiente ndryshimin e atmosferës përpara se dikush të thoshte një fjalë.

Kjo aftësi të mbante të lidhur me një person kujdestar të paparashikueshëm. Por tani, në marrëdhëniet e të rriturve, e kthen çdo çast neutral në kërcënim. Partneri yt hesht për një orë dhe truri yt aktivizon të njëjtin program si në moshën gjashtëvjeçare: po largohet.

Të kuptuarit e kësaj nuk e fshin modelin brenda natës. Por ndryshon atë që bën më pas. Ndalon së fajësuari veten se je «i tepërt» dhe fillon ta shohësh modelin për atë që është: një strategji mbijetese që nuk i përshtatet më jetës sate.

Kurthi ankthioz-shmangës

Lidhja ankthioze tërhiqet si magnet nga lidhja shmangëse. Kjo nuk është rastësi. Është ndërthurja më e zakonshme dhe më shkatërruese në marrëdhënie.

Ja si funksionon: partneri ankthioz kërkon afërsi. Partneri shmangës tërhiqet. Partneri ankthioz përpiqet edhe më fort. Partneri shmangës mbyllet edhe më shumë. Të dy janë të tmerruar. Asnjëri nuk arrin ta thotë.

Pse vazhdon të ndodhë:

• Partneri shmangës ia konfirmon frikën personit ankthioz: «E sheh, po largohet.»
• Partneri ankthioz ia konfirmon frikën personit shmangës: «E sheh, kërkon tepër.»
• Intensiteti i ciklit u duket i njohur, prandaj të dy e ngatërrojnë me pasionin.

Për ta ndërprerë këtë cikël duhet që njëri të ndalojë së luajturi rolin e vet. Zakonisht kjo do të thotë që partneri ankthioz të mësojë ta qetësojë veten përpara se të kërkojë afërsi, ndërsa partneri shmangës të mësojë të qëndrojë i pranishëm përpara se të tërhiqet.

Si të ndërtosh siguri nga brenda

Nuk mund ta zgjidhësh lidhjen ankthioze duke gjetur personin «e duhur». E zgjidh duke u bërë dikush që mund ta përballojë pasigurinë pa u përfshirë në një vorbull ankthi.

Praktika që e riformojnë modelin:

• Shtyje pak kërkimin e kontaktit. Kur ndien shtysën për të shkruar, për të telefonuar apo për të pyetur si është tjetri, prit 30 minuta. Qëndro me parehatinë. Ajo nuk do të të vrasë. Do t’i mësojë sistemit tënd nervor se distanca nuk është vdekje.
• Emërto frikën, jo historinë. Në vend të «do të më braktisë», thuaj «po ndiej frikë tani». Historia e ushqen vorbullën e ankthit. Emërtimi e ndërpret.
• Ndërto një jetë jashtë marrëdhënies. Miqësi, synime dhe rutina që janë të tuat. Kur partneri është burimi yt i vetëm i sigurisë, çdo lëkundje bëhet tërmet.
• Shprehe nevojën, jo panikun. Në vend të «Pse nuk m’u përgjigje në mesazh?», provo «Po ndihem larg teje. A mund të flasim sonte?» E njëjta nevojë. Një qasje krejt tjetër.
• Mbaji shënim arritjet e tua. Sa herë që qëndron me parehatinë në vend që të veprosh menjëherë prej saj, shkruaje. Po ndërton prova se mund ta përballosh atë që sistemi yt nervor thotë se nuk mundesh.

Siguria nuk është mungesë frike. Është aftësia për të ndier frikë dhe për të qëndruar gjithsesi i qëndrueshëm. Kjo ndërtohet, nuk të jepet.