Mos e justifiko veten pa fund

Ndalo së justifikuari veten kur një raund tjetër shpjegimesh nuk shton informacion të dobishëm dhe e kthen një zgjedhje personale të vendosur në lutje për miratim. Mbaji kufijtë personalë të qartë dhe shprehu me respekt. Shpjego atë që të tjerët kanë arsye ta dinë, sidomos kur vendimet e tua prekin angazhime të përbashkëta, pastaj lëre përgjigjen të jetë e plotë.

Një përgjigje e shkurtër mund të jetë e sjellshme. Një shpjegim më i gjatë mund të jetë i përgjegjshëm. Vetëm gjatësia tregon pak për vetëbesimin, aftësinë ose motivet e dikujt.

Pyetja e dobishme është nëse biseda i ndihmon njerëzit ta kuptojnë një vendim apo vazhdon ta rihapë derisa dikush të dorëzohet.

Pse shpjegimet e tepërta mund t’i dobësojnë kufijtë personalë?

Shpjegimet e tepërta mund ta vështirësojnë shprehjen e një kufiri kur çdo arsye shtesë bëhet një pikë tjetër kundërshtimi. Kjo nuk do të thotë se çdo shpjegim të heq fuqi. Thuaje vendimin fillimisht, pastaj jep informacionin përkatës. Nëse biseda vazhdon të rrotullohet, mund të sqarosh se argumentet e tjera nuk do ta ndryshojnë përgjigjen.

Për një ftesë ku pjesëmarrja është zgjedhje, mund të mjaftojë: «Nuk do të vij, por faleminderit për ftesën.» Për një angazhim që nuk e përmbush, njerëzve u duhet më shumë: çfarë ndodhi, çfarë do të bësh dhe kur mund të presin lajme. Kufiri nuk është justifikim për t’ia lënë dikujt tjetër pasojën pa shpjegim.

Udhëzimi i Mayo Clinic për komunikimin pohues përshkruan të folurit e drejtpërdrejtë me respekt të ndërsjellë. Këshilla e tij është: «Nëse një shpjegim është i përshtatshëm, mbaje të shkurtër.» Kjo i lë vend shpjegimit, pa e trajtuar si humbje.

Pas një përgjigjeje të plotë, ndalo pak. Nuk ke pse ta mbushësh çdo heshtje me një justifikim tjetër. Nëse kupton se personit tjetër i mungon informacion i rëndësishëm, jepja. Arti i të thënit jo përfshin edhe vlerësimin e asaj që kërkon situata.

Çfarë do të thotë të ndalosh së justifikuari veten?

Të ndalosh së justifikuari veten do të thotë të mos e mbrosh një zgjedhje vetëm për të marrë leje që nuk të nevojitet. Nuk do të thotë të shmangësh përgjegjësinë, të fshehësh informacion me rëndësi ose të refuzosh çdo pyetje. Planet e përbashkëta meritojnë diskutim të përbashkët. Një parapëlqim privat mund të kërkojë vetëm një përgjigje të qartë. Dallo në cilën situatë ndodhesh.

Dikush që pyet pse mund të kërkojë të kuptojë, të bashkërendojë planet ose të sqarojë një keqkuptim. Mund edhe të ushtrojë presion. Mos e nxirr motivin vetëm nga fjala «pse». Pyet çfarë informacioni do të ndihmonte, pastaj vendos çfarë je i gatshëm dhe përgjegjës të ndash.

Këto janë shprehje origjinale ilustruese, jo ndërhyrje të matura në studime. Një partner që të do mund të pyesë me të drejtë për një vendim që e prek. Pyetja nuk është një provë për të parë nëse ai ka rëndësi. Fjala jote është zotimi yt (anglisht) përfshin edhe shpjegimin e një ndryshimi ndaj dikujt që është mbështetur tek ajo.

Portret ekzistues për përdorim editorial. Personit të paraqitur nuk i atribuohet përvojë personale, diagnozë ose miratim.

Si çon kërkimi i miratimit te justifikimi i përsëritur?

Kërkimi i miratimit mund ta bëjë përgjigjen të duket e papërfunduar derisa tjetri të pajtohet. Mund të vazhdosh të shtosh arsye për të ulur parehatinë tënde, edhe pasi faktet përkatëse janë të qarta. Vëre këtë model pa supozuar një diagnozë ose një shpjegim nga fëmijëria. Një përgjigje e hollësishme mund të pasqyrojë edhe kujdesin, kulturën, nevojat e qasshmërisë ose një situatë të ndërlikuar.

Provo tri pyetje: A u kërkua ky informacion? A do ta ndihmonte personin tjetër? Po e sqaron situatën apo po përpiqesh të heqësh çdo mundësi mosmiratimi? Shqyrtoji përgjigjet së bashku. Një shpjegim i pakërkuar mund të jetë i dobishëm; nervozizmi nuk e bën arsyetimin tënd të pavlefshëm.

Ushtrohu me një zgjedhje të vogël private, ku askush nuk varet nga vendimi yt. Jep një përgjigje të sinqertë nëse nevojitet, pastaj vëre dëshirën për ta zgjeruar. Më pas, pyet nëse mbeti diçka e rëndësishme e paqartë. Nuk ka një numër të pandryshueshëm përsëritjesh ose javësh që ua ndryshon reagimin të gjithëve.

Pete Walker diskuton reagimet e pajtimit për të shmangur kërcënimin, të njohura si «fawn», në një model vetëndihme për traumën komplekse. Kjo nuk provon se çdokush që jep shpjegime të gjata ka përjetuar traumë. Ndalo së kënaquri të tjerët mund të shërbejë për të reflektuar mbi zakonet, pa e diagnostikuar veten nga një bisedë.

Çfarë është vetëbesimi pa justifikim të vazhdueshëm?

Vetëbesimi mund të përfshijë marrjen e një vendimi të menduar, komunikimin e sinqertë dhe hapjen ndaj komenteve të rëndësishme pa pasur nevojë për miratim unanim. Mund të përfshijë edhe pranimin se nuk je i sigurt. As heshtja dhe as shkurtësia nuk e provojnë vetëbesimin. Dikush që shpjegon me kujdes mund të tregojë njohuri, respekt ose dëshirë për ta bërë të kuptueshëm një vendim të vështirë.

Mund ta mbështesësh zgjedhjen tënde dhe njëkohësisht të pranosh pasojat e saj. «Ky është vendimi im dhe e kuptoj që ndryshon planin tonë. Le të flasim për hapat që duhen më pas.» Kjo e ndan zgjedhjen nga bashkërendimi që kërkon ajo.

Përmbledhja e Shoqatës Amerikane të Psikologjisë për vende pune të shëndetshme jep kontekst më të gjerë për punën dhe mirëqenien. Nuk vërteton se përgjigjet më të shkurtra shkaktojnë gjumë më të mirë, më pak stres ose marrëdhënie më të kënaqshme. Mos e kthe një parapëlqim komunikimi në premtim për përfitime shëndetësore.

Libri i Mehrabian-it Mesazhe të heshtura dhe libri i Cuddy-t Prania trajtojnë aspekte të komunikimit dhe pranisë. Nuk vërtetojnë ndonjë rregull universal se sekondat e para peshojnë më shumë se përmbajtja ose se përgjigjet më të gjata tregojnë dobësi. Mos prit leje (anglisht) ndërsa mbetesh i gatshëm të dëgjosh informacion që mund ta përmirësojë gjykimin tënd.

Si të ndaloj së shpjeguari pa u treguar i pasjellshëm?

Mbaje mesazhin të vërtetë, tonin të kujdesshëm dhe informacionin përkatës të plotë. Thuaje vendimin, prano ndikimin kur ka të tillë dhe ofro një alternativë vetëm nëse dëshiron e mundesh. Nuk mund të garantosh pajtimin. Mund të shmangësh fyerjet, justifikimet e sajuara dhe premtimet që nuk ke ndërmend t’i mbash.

Për një «pse» të drejtpërdrejtë, mund të japësh një arsye të sinqertë. Nëse kërkesa është e paqartë, pyet: «Çfarë të duhet të dish?» Nëse të duhet vërtet kohë, thuaj: «Dua ta mendoj pak» ose «Më lër ta mendoj deri nesër». Mos e paraqit si vendim ende të hapur një refuzim që e ke vendosur tashmë.

Libri i Smith-it Kur them jo, ndihem në faj përshkruan teknikën e «pllakës së prishur»: përsërite përgjigjen me qetësi në vend që të shpikësh argumente të reja nën presion. Është një praktikë e mundshme e komunikimit pohues, jo garanci për bashkëpunim. Nuk ke detyrim të provosh tri herë para se ta mbyllësh një bisedë.

Për shembull: «E kuptoj që kjo ka rëndësi për ty. Përgjigjja ime është ende jo.» Në një situatë kërcënuese, jepi përparësi mbështetjes dhe sigurisë, jo përsosjes së një shprehjeje. Ruaje qetësinë tënde (anglisht), dhe lër hapësirë për bisedën e vështirë (anglisht) kur duhet të diskutoni përgjegjësitë.

Si ta kthesh këtë në praktikë, jo në një identitet të ngurtë?

Syno të bëhesh dikush që komunikon qartë, jo dikush që nuk shpjegon kurrë. Pas një bisede të vështirë, shëno vendimin, informacionin që i duhej tjetrit dhe nëse justifikimi i përsëritur ndihmoi. Përdore bisedën e ardhshme për t’u përshtatur. Qëllimi është gjykim më i mirë, jo grumbullimi i një vargu përgjigjesh të shkurtra.

Modeli i Clear-it për zakonet e mbështetura në identitet mund të shërbejë për të reflektuar mbi veprimet e përsëritura. Nuk vërteton «heshtjen e mbështetur në identitet», një transformim të pandryshueshëm për 90 ditë ose një cikël të garantuar besimi në aftësitë e tua. Mund të të duhet më shumë praktikë, një qasje tjetër ose ndihmë për një marrëdhënie të caktuar.

Mbaj gati disa shprehje të sinqerta: «Ky është vendimi im.» «Më duhet kohë ta mendoj.» «Ja çfarë ndryshon për planin tonë.» Zgjidh atë që përshtatet. Periudha e ndryshimit të identitetit në 90 ditë është një mundësi për planifikim, jo afat për t’u bërë me vetëbesim. Fuqia e heshtjes (anglisht) shoqërohet me gjykimin se kur duhen fjalët.

Të jesh THE ONE

THE ONE përgjigjet qartë dhe merr përgjegjësi për ndikimin.

Mund të refuzojë. Mund të shpjegojë. Mund të dëgjojë pa e bërë çdo vendim të varur nga miratimi.

Ndalo së justifikuari veten kur shpjegimi është kthyer në mbrojtje pa fund. Vazhdo të komunikosh atë që ka rëndësi.

Pyetje të shpeshta

Cilat shprehje mund ta zëvendësojnë justifikimin e përsëritur?

«Ky është vendimi im» mund ta mbyllë një zgjedhje personale. «Dua ta mendoj pak» i përshtatet pasigurisë së vërtetë. «Më lër ta mendoj deri nesër» kërkon kohë. Asnjëra nuk mbulon një përqindje të matur situatash. Kur të tjerët mbështeten te ti, përfshi atë që u duhet për të planifikuar.

Po nëse dikush vazhdon të këmbëngulë pas një jo-je të qartë?

Mund ta përsërisësh me qetësi përgjigjen, ta emërtosh kufirin ose të largohesh nga diskutimi kur është e përshtatshme. Nuk ke pse të japësh argumente të reja ose të ndjekësh një rend të pandryshueshëm. Nëse presioni të duket kërcënues, kërko mbështetje në vend që të mbështetesh vetëm te përsëritja.

A më duhet vetëbesim para se të ushtrohem?

Mund të provosh një bisedë të vogël me pak rrezik edhe kur ndihesh i pasigurt. Shqyrto nëse mesazhi ishte i respektueshëm dhe i plotë. Përparimi ndryshon nga njeriu te njeriu dhe shkurtësia nuk mat vlerën personale. Frika ose shqetësimi i vazhdueshëm mund të jenë arsye për të kërkuar mbështetje individuale.

Reflekto mbi këtë model. Provo vlerësimin Pasqyra e së Vërtetës (anglisht) si mjet reflektimi, jo si diagnozë. Planifiko kohë për të ushtruar komunikimin (anglisht) nëse një shqyrtim i rregullt do të të ndihmonte.